Μετά τα πρόσφατα γεγονότα σχετικά με την εξάπλωση του ιού της γρίπης των πουλερικών στη Ρουμανία και Τουρκία και τη σύνδεσή της με τα υδρόβια πουλιά, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία παραθέτει τα παρακάτω στοιχεία στην προσπάθειά της συμβάλλει στην ενημέρωση του κοινού τουλάχιστον στα θέματα που αφορούν στα άγρια πουλιά καθώς και στην αντιμετώπιση του προβλήματος. 1. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια από τις κύριες μεταναστευτικές διαδρομές των πουλιών από τη βόρεια Ευρώπη και την Ασία προς την Αφρική και το αντίστροφο. 2. Οι κύριες μεταναστευτικές περίοδοι των πουλιών είναι η άνοιξη (Μάρτιος - Μάιος και το φθινόπωρο (τέλη Αυγούστου μέσα Οκτωβρίου. 3. Όσον αφορά στα υδρόβια είδη τα οποία είναι εν δυνάμει μεταφορείς του ιού και σε κάποια από αυτά εντοπίστηκε ο ιός της γρίπης στην Ασία, τα περισσότερα δεν είναι τυπικά μεταναστευτικά αλλά μετακινούνται κατά τη χειμερινή περίοδο προς τις νοτιότερες χώρες. Δηλαδή, αναπαράγονται κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι στη βόρεια Ευρώπη και την Ασία και μετά την ολοκλήρωσή της αναπαραγωγής τους, όταν οι καιρικές συνθήκες εκεί είναι δυσμενείς για την εξεύρεση της τροφής τους αρχίζουν σταδιακά να μετακινούνται νοτιότερα όπου το κλίμα είναι ηπιότερο. 4. Στους ελληνικούς υγροτόπους διαχειμάζουν περισσότερα από 500.000 υδρόβια πουλιά κάθε χειμώνα που προέρχονται κυρίως από τις χώρες της βόρειας Ευρώπης, τη Ρωσία και τη νοτιοδυτική Ασία. 5. Η περίοδος που κατεβαίνουν στη χώρα μας υδρόβια πουλιά για διαχείμαση εξαρτάται κατά πολύ από τις καιρικές συνθήκες. Όταν ο χειμώνας είναι δριμύς στις βορειότερες χώρες τότε περισσότερα υδρόβια μετακινούνται νοτιότερα ενώ όταν ο χειμώνας είναι ήπιος πολλά από αυτά παραμένουν κοντύτερα στις περιοχές αναπαραγωγής τους. Γενικά αρχίζουν να έρχονται από τα τέλη Αυγούστου και τον Σεπτέμβριο και σταδιακά ο αριθμός τους αυξάνει μέχρι και τον Ιανουάριο όπου παρατηρούνται και οι μεγαλύτεροι αριθμοί. Κατά τον Φεβρουάριο τα περισσότερα από αυτά αρχίζουν να μετακινούνται πάλι προς το βορά, δηλαδή προς τις περιοχές αναπαραγωγής τους. Έτσι, με την αύξηση του αριθμού των υδροβίων αυξάνει και η πιθανότητα μετάδοσης του ιού, στην περίπτωση που αυτός είναι δυνατόν να μεταφερθεί με τα πουλιά. 6. Οι πρώτες περιοχές τις οποίες επισκέπτονται τα υδρόβια πουλιά προερχόμενα από τις βορειότερες χώρες είναι οι μεγάλοι υγρότοποι της βόρειας Ελλάδας και ιδιαίτερα της Μακεδονίας και Θράκης ακολουθώντας συνήθως τα μεγάλα ποτάμια (Έβρος, Νέστος, Στρυμόνας, Αξιός. Μεγάλους αριθμούς υδροβίων συγκεντρώνουν επίσης οι υγρότοποι της δυτικής Ελλάδας κατά μήκος των ακτών του Ιονίου πελάγους. 7. Μέχρι σήμερα (μέσα Οκτωβρίου μικροί αριθμοί υδρόβιων πουλιών έχουν έρθει στη χώρα μας για διαχείμαση και αναμένεται να αυξηθούν από τον Νοέμβριο και μετά. Ο τρόπος εξάπλωσης του ιού δεν είναι επακριβώς γνωστός. Μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί περίπτωση υγιούς, ζωντανού και ελεύθερου άγριου πουλιού με το επικίνδυνο για τον άνθρωπο στέλεχος Η5Ν1, γεγονός που υποδεικνύει ότι ο ιός αυτός είναι ιδιαίτερα παθογόνος και δεν επιτρέπει στα πουλιά να μεταναστεύσουν. Επίσης, υπάρχουν κράτη της Ν.Α. Ασίας (όπως οι Φιλιππίνες στα οποία δεν έχει εμφανιστεί ο ιός αν και από εκεί περνούν υδρόβια είδη σε μεγάλους αριθμούς κατά τη μετανάστευση. Παρ' όλα αυτά, τα τελευταία κρούσματα στην Τουρκία και Ρουμανία ταιριάζουν χρονικά και γεωγραφικά με τη μετανάστευση και αποτελούν ενδείξεις ότι τα άγρια πουλιά ίσως παίζουν κάποιο ρόλο στην εξάπλωση του ιού. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητη η λήψη προληπτικών μέτρων όπως η εξέταση δειγμάτων και η συνεχής παρακολούθηση των μετακινήσεών τους καθώς και της συμπεριφοράς τους. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί εκεί όπου υπάρχει πιθανότητα επαφής άγριων πουλιών με τα οικόσιτα, μιας και έχει αναφερθεί ότι ο κίνδυνος εκεί είναι μεγαλύτερος εξαιτίας της πιθανής μεταφοράς του ιού από τα άγρια πτηνά στα οικόσιτα αλλά και το αντίστροφο. Η πιθανότητα αυτή είναι μεγάλη κοντά στους υγροτόπους και ειδικότερα όταν οι οικισμοί είναι πολύ κοντά σε αυτούς. Επειδή όμως τα υδρόβια πουλιά μπορεί να μετακινούνται και μακρύτερα για διατροφή είναι πιθανή η επαφή τους με οικόσιτα και πιο μακριά. Επιπλέον, συστήνεται η λήψη όλων των απαραίτητων προστατευτικών μέτρων σε εκείνες τις δραστηριότητες όπου υπάρχει άμεση επαφή άγριων πουλιών με τον άνθρωπο όπως η σύλληψη πουλιών, η δακτυλίωση και το κυνήγι. Ειδικά σε περιοχές όπου καταγράφηκε το επικίνδυνο για τον άνθρωπο στέλεχος του ιού (Η5Ν1) ή στην ευρύτερη περιοχή όπου αυτό είναι δυνατό να διασπαρθεί μέσω των μεταναστευτικών πουλιών όπως είναι και η Ελλάδα, αυτές οι δραστηριότητες για καθαρά προληπτικούς λόγους πρέπει να ανασταλούν. Η ΕΟΕ συνεχίζει να παρακολουθεί τις μετακινήσεις των υδροβίων και σε περίπτωση που διαπιστωθεί κάποιο ασυνήθιστο περιστατικό στη συμπεριφορά των πουλιών θα ενημερώσει άμεσα τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Θέμα: Τα υδρόβια πουλιά στην Ελλάδα 
Κυρ Jul 19, 2009 3:33 pm
